Türkiye’de eğitim sisteminden bahsetmek artık sadece akademik bir başlık değil; insan ruhunun dayanma sınırlarını tartışmak anlamına geliyor. Çünkü bu ülkede müfredatlar sık sık değişiyor, sertifikalar yenileniyor, vizyon belgeleri güncelleniyor. Fakat değişmeyen tek şey var: aynı sınıfta, aynı gözlerle ve aynı inatla durmaya çalışan öğretmen.

Yeni Maarif Modeli, kâğıt üzerinde önemli bir iddia taşıyor. “Değer temelli, kültürel köklerle uyumlu, beceri odaklı” bir dönüşümden söz ediliyor. Ancak sahada — okul koridorlarında, akşam veli mesajlarına cevap vermek zorunda kalan öğretmenin zihninde — şu sessiz soru dolaşıyor:

“Bu model öğretmenin emeğini talep ediyor, peki öğretmenin ruhunu dikkate alıyor mu?”

Çünkü bugün öğretmen tükenmişliği, artık sadece fazla ders yüküyle açıklanacak bir durum değil.
Bu bir yalnızlık meselesi.
Anlatılmayan bir psikolojik görünmezlik.
“Ne kadar çabalarsam çabalayayım, dengeleri değiştirmeye gücüm yetmiyor” hissi.

Yeni model, öğretmenin rolünü büyütüyor: artık sadece ders anlatan değil, karakter rehberi, sosyal duygusal destek sunan, kadim değer taşıyıcısı, teknolojiye hâkim bir öncü olması bekleniyor.
Öğretmen buna zaten itiraz etmiyor.
Asıl itiraz şu cümlede gizli:

“Ben hazırım ama sistem beni yalnız bırakırsa, bu dönüşümü kimle gerçekleştireceğim?”

Gerçek şu ki, hiçbir eğitim reformu, öğretmeni yalnız bırakarak hayata geçmez.
Bir modelin ideal olmasının bir önemi yoktur; eğer o ideali taşıyacak insanın gücü yavaşça sönüyorsa.

Bu yüzden Yeni Maarif Modeli üzerine yapılan her tartışmada önce şu soruyu sormak gerekir:
Bu modelin merkezinde öğretmen var mı, yoksa sadece üzerinde yük taşıyan kişi mi?

Çünkü bu ülkede en derin çöküş, öğretmenin umut kaybıyla başlar — ve o çöküş sessizdir.
Bağırmaz, bildirge yazmaz, manşet olmaz.
Sadece bir gün sınıfa girer ve artık sadece “konuşması gerekeni” konuşur, “inandığını” değil.

Ve eğitim dediğimiz şey tam da o anda bitmeye başlar.

Adem Güngör-25.10.2025